JITS BAKKER

HOMO UNIVERSALE

Jits Bakker kent de klassieken. Sterker nog: hij koestert hen in zijn werk. De beeldend kunstenaar uit de Bilt refereert niet alleen met regelmaat aan de klassieke mythologie, in zijn levensvisie en werkwijze huldigt hij ook daadwerkelijk de renaissance-idealen die geïnspireerd zijn op de oudheid.

In talloze publicaties die tot nu toe over zijn werk verschenen, is de nadruk gelegd op de beeldhouwkunst van Jits Bakker. Hoewel de beoefening van die beeldende discipline een hoofdbestanddeel vormt in het oeuvre van de kunstenaar die in 1937 in Renkum werd geboren, wordt zijn artistieke veelzijdigheid ernstig tekort gedaan wanneer zijn andere capaciteiten onbelicht blijven.

Ook als schilder, tekenaar, aquarellist, glaskunstenaar, graficus en maker van sieraden bezit hij onmiskenbare kwaliteiten. Aan de resultaten die hij binnen die disciplines heeft bereikt, wordt doorgaans weinig aandacht geschonken. Dat is de tol die de kunstenaar moet betalen voor de internationale bekendheid die hij als beeldhouwer heeft verworven.

Eigenlijk is het vreemd dat de andere aspecten van zijn kunstenaarschap altijd enigszins onderbelicht zijn gebleven. Jits startte zijn artistieke carrière immers met het vol overgave beoefenen van de schilderkunst èn ... hij schildert nog steeds. Aanvankelijk werkte bij voornamelijk in het verlengde van de impressionistische traditie, maar in de loop der jaren groeide hij steeds nadrukkelijker uit tot een rasechte expressionist. En binnen die stroming ontwikkelde hij zich in de richting van het fauvisme.

Hoewel zijn beelden een ongekend hoge vlucht hebben genomen, is Jits Bakker ook in hart en nieren schilder gebleven. Een indrukwekkende hoeveelheid schetsen, aquarellen en schilderijen getuigen daarvan. Portretten, figuurstudies en vooral landschappen genieten zijn voorliefde. Jits is in zekere zin een onvervalste pleinairist. Hij schildert veel en graag in de buitenlucht waar lichtval, atmosfeer en kleur direct vertaald worden in krachtige, sprekende stemmingen.

Op die momenten schildert hij het landschap zoals hij het beleeft. De waarneembare werkelijkheid is een vast uitgangspunt, maar de dichterlijke-vrijheden die de kunstenaar zich permitteert, hebben oorspronkelijke schilderkunst opgeleverd waarin persoonlijke emoties en ervaringen zijn gevangen in herkenbare beelden met een authentieke zeggingskracht en een picturale lading die aansluit bij de gedrevenheid van de maker.

In 1962 maakte Jits Bakker zijn eerste glasmozaïeken en nog steeds maakt hij (zodra de gelegenheid zich voordoet) gretig gebruik van de mogelijkheden om zich artistiek uit te drukken in de kleurrijke, transparante materie die een extra dimensie aan het beeldend vermogen van de kunstenaar geeft door de bijzondere licht- en kleureffecten. Jits beheerst ook die discipline tot in de vingertoppen en houdt de uitvoering van de glazen panelen volledig in eigen hand.

Met de bescheidenheid die hem siert, manifesteert omnivoor Bakker zich ook als zilversmid. Zelf ziet hij zijn sieraden als miniatuurbeelden die alle kenmerken bezitten van autonome beeldhouwkunst.

En alsof de opsomming nog niet lang genoeg is, moet tot slot nog worden gememoreerd dat Jits Bakker zich ook met enige regelmaat bezighoudt met de beoefening van grafische technieken. Meer bewijsmateriaal is overbodig: de kunstenaar neemt genoegen met de beperkingen van één discipline en kiest bij voorkeur voor universele thematiek en herkenbare, tijdloze beeldtaal. Hij omarmt het renaissanceprincipe dat de mens op deze aarde is gekomen om zich zo veelzijdig mogelijk te ontwikkelen. De universele mens in hem komt op allerlei manieren naar buiten. In thematiek, materiaalbeheersing, vakmanschap en beeldtaal laat hij zich kennen als een allrounder die geen genoegen neemt met halve waarheden, halve maatregelen of halve oplossingen. Hij is een doener en een vorser; een man die alles onderzoekt en het goede behoudt; iemand die voor zichzelf tot de slotsom gekomen is dat het leven waardevol is in uitersten en niet in behoudzucht en middelmaat.

Vanuit die grondgedachte gaat de homo universale voortdurend op onderzoek uit. Hij exploreert en exploiteert nieuwe terreinen en gaat avontuurlijke uitdagingen aan die het lichaam gezond en de geest levendig houden. Die instelling levert hem de energie op die nodig is voor een optimale alzijdige ontwikkeling. Zo schept Jits Bakker voor zichzelf de ultieme condities voor een kunstenaarschap dat van geen beperkingen wil weten. In een tijdgewricht waar denken in hokjes en leven volgens specialisatieprincipes tot wet zijn verheven, ontmoet zo'n levenshouding ten onrechte onbegrip en misverstand.

Over Jits